Centrum Edukacji Ekologicznej w Brodnicy przygotowało na 2026 rok rozbudowaną ofertę dla szkół i grup zorganizowanych. Program „Przyroda od teorii do praktyki” łączy nowoczesną edukację ekologiczną, kontakt z żywą przyrodą Pojezierza Brodnickiego oraz wyjątkową scenerię zabytkowego spichlerza i ruin zamku krzyżackiego.
Poniżej znajdą Państwo szczegółowy opis zajęć, przebiegu wizyty, kosztów oraz praktyczne wskazówki organizacyjne.
1. „Przyroda od teorii do praktyki” – teoria i praktyka w jednym programie
Program „Przyroda od teorii do praktyki” to propozycja Muzeum w Brodnicy dla grup zorganizowanych (25–30 osób), które chcą połączyć edukację ekologiczną z atrakcyjną formą spędzania czasu na świeżym powietrzu.
Zajęcia prowadzi biolog Marek Bartkowski z Centrum Edukacji Ekologicznej w Brodnicy. Całość trwa ok. 2,5–3 godziny i składa się z trzech części:
- ok. 1 godz. – część teoretyczna w budynku spichlerza (Centrum Edukacji Ekologicznej),
- ok. 1 godz. – zajęcia terenowe w Brodnicy i nad Drwęcą,
- 0,5–1 godz. – ognisko integracyjne przy ruinach zamkowych.
Co wyróżnia program?
- połączenie wiedzy przyrodniczej, historii i archeologii,
- wykorzystanie nowoczesnych ekspozycji (akwaria, dioramy, rekonstrukcje),
- bezpośredni kontakt z przyrodą Pojezierza Brodnickiego,
- aktywny udział uczniów – obserwacje, ćwiczenia, praca z materiałami.
To propozycja szczególnie cenna dla nauczycieli realizujących podstawę programową z przyrody, biologii, geografii, historii i wiedzy o społeczeństwie, a także dla wychowawców planujących wycieczki integracyjne.
2. Wystawy w Centrum Edukacji Ekologicznej: akwaria, dioramy, obozowisko mezolityczne
Część teoretyczna odbywa się w renesansowym spichlerzu (ul. Św. Jakuba 1), gdzie mieści się Centrum Edukacji Ekologicznej Brodnica 2026. Uczestnicy zwiedzają trzy powiązane ze sobą ekspozycje.
Akwaria – żywa przyroda Pojezierza Brodnickiego
W sali z akwariami uczniowie poznają gatunki ryb i innych organizmów wodnych charakterystycznych dla regionu. Przewodnik omawia m.in.:
- przystosowania ryb do życia w rzece i jeziorze,
- różnice między gatunkami rodzimymi a obcymi,
- wpływ zanieczyszczeń i regulacji rzek na bioróżnorodność.
To doskonały punkt wyjścia do późniejszej wizyty nad Drwęcą – najdłuższym w Polsce rezerwatem ichtiologicznym.
Dioramy – przyroda Pojezierza w przekroju
Dioramy prezentują różne typy środowisk Pojezierza Brodnickiego: lasy, łąki, torfowiska, brzegi jezior. Dzięki realistycznym scenom uczniowie mogą:
- rozpoznawać gatunki roślin i zwierząt,
- zrozumieć zależności pokarmowe i rolę poszczególnych organizmów w ekosystemie,
- zobaczyć przykłady negatywnego wpływu człowieka: intensywne rolnictwo, niewłaściwe leśnictwo, kłusownictwo, wprowadzanie gatunków obcych.
Przewodnik pokazuje konkretne przykłady z regionu, co ułatwia późniejsze odniesienie wiedzy do obserwacji w terenie.
Obozowisko mezolityczne – człowiek w symbiozie z przyrodą
Jednym z najbardziej zapadających w pamięć elementów jest pełnowymiarowa rekonstrukcja obozowiska mezolitycznych myśliwych z Mszana sprzed 10 000 lat.
Uczestnicy dowiadują się:
- jak wyglądało codzienne życie ludzi w środkowej epoce kamienia łupanego,
- w jaki sposób korzystali z zasobów przyrody, nie niszcząc jej nadmiernie,
- jak zmieniały się relacje człowiek–środowisko na przestrzeni tysiącleci.
To świetny punkt do rozmowy o zrównoważonym rozwoju i o tym, czego współczesna cywilizacja może nauczyć się z dawnych sposobów gospodarowania.
3. Zajęcia terenowe: parki miejskie i rezerwat ichtiologiczny Drwęcy
Po części ekspozycyjnej uczestnicy wychodzą w teren. Zajęcia terenowe Brodnica Pojezierze prowadzone są po zrewitalizowanych parkach miejskich i nad rzeką Drwęcą.
Trasa przez parki miejskie
W parkach miejskich uczniowie:
- obserwują przyrodę miejską – drzewa, krzewy, ptaki, owady,
- poznają przykłady działań na rzecz ochrony środowiska w mieście (nasadzenia, łąki kwietne, budki lęgowe, hotele dla owadów),
- uczą się rozpoznawać gatunki rodzime i obce w przestrzeni miejskiej.
Przewodnik zwraca uwagę na to, jak planowanie zieleni wpływa na komfort życia mieszkańców, retencję wody i bioróżnorodność.
Rezerwat ichtiologiczny rzeki Drwęcy
Kolejnym punktem jest rzeka Drwęca – najdłuższy w Polsce rezerwat ichtiologiczny. To wyjątkowe miejsce do rozmowy o:
- ochronie gatunków ryb wędrownych,
- znaczeniu naturalnego biegu rzeki,
- zagrożeniach dla ekosystemów rzecznych (zanieczyszczenia, bariery hydrotechniczne, presja turystyczna).
Uczniowie mogą porównać to, co widzieli w akwariach, z rzeczywistym środowiskiem wodnym, obserwując brzegi rzeki, roślinność i ślady obecności zwierząt.
4. Elementy praktyczne: obserwacje, ćwiczenia, materiały dydaktyczne
Program „Przyroda od teorii do praktyki” został pomyślany tak, aby uczniowie byli aktywnymi uczestnikami, a nie tylko słuchaczami.
Obserwacje i proste ćwiczenia terenowe
W trakcie zajęć terenowych uczestnicy wykonują m.in.:
- obserwacje gatunków (drzew, ptaków, roślin zielnych) z pomocą przewodnika,
- porównania siedlisk – park miejski vs. naturalniejsze fragmenty nad Drwęcą,
- proste zadania typu: „znajdź trzy przykłady działań człowieka sprzyjających przyrodzie” i „trzy przykłady potencjalnych zagrożeń”.
W zależności od wieku grupy przewodnik dostosowuje poziom trudności pytań i zakres informacji.
Materiały dydaktyczne dla nauczycieli
Na życzenie opiekunów możliwe jest przygotowanie krótkich kart pracy lub zestawu pytań, które uczniowie mogą wykorzystać:
- podczas zajęć w terenie,
- po powrocie do szkoły – jako podsumowanie wycieczki,
- w ramach projektów edukacyjnych (np. szkolne projekty ekologiczne).
To ułatwia włączenie wizyty w Centrum Edukacji Ekologicznej w szerszy program nauczania i realizację podstawy programowej.
Praktyczne wskazówki dla opiekunów
- warto zabrać: wygodne obuwie, odzież dostosowaną do pogody, coś przeciwdeszczowego,
- dobrze, aby uczniowie mieli długopis/ołówek i mały notes,
- w cieplejsze dni przydadzą się czapki z daszkiem i woda.
5. Integracja i ognisko przy ruinach zamkowych
Zwieńczeniem programu jest ognisko przy malowniczych ruinach zamku krzyżackiego w Brodnicy. To nie tylko atrakcja turystyczna, ale też ważny element integracyjny.
Jak wygląda zakończenie?
- wspólne ognisko i pieczenie kiełbasek,
- swobodna rozmowa z prowadzącym – możliwość zadawania dodatkowych pytań,
- podsumowanie najważniejszych wątków poruszonych podczas zajęć.
Ognisko przy ruinach zamkowych pozwala połączyć wątek przyrodniczy z historycznym – uczniowie znajdują się w miejscu, gdzie przez wieki kształtowały się zarówno krajobraz, jak i dzieje regionu.
Wskazówki organizacyjne
- Kwestie związane z prowiantem na ognisko (kiełbaski, pieczywo, napoje) warto ustalić z wyprzedzeniem w ramach grupy – najczęściej szkoły organizują je we własnym zakresie.
- W przypadku niekorzystnej pogody prowadzący może zmodyfikować przebieg zajęć (skrócenie części terenowej, dłuższa praca w budynku).
6. Koszt, rezerwacja i limity grupowe
Koszt programu „Przyroda od teorii do praktyki”
- 150 zł za grupę (25–30 osób) – cena obejmuje:
- część teoretyczną w Centrum Edukacji Ekologicznej,
- zajęcia terenowe w Brodnicy i nad Drwęcą,
- zakończenie przy ognisku (bez prowiantu).
To atrakcyjna cenowo propozycja dla szkół, biorąc pod uwagę czas trwania (2,5–3 godziny) i zakres merytoryczny zajęć.
Limity grupowe
- program przeznaczony jest dla grup zorganizowanych liczących 25–30 osób,
- w przypadku mniejszych lub większych grup warto skontaktować się z prowadzącym w celu ustalenia możliwości dostosowania oferty.
Rezerwacja i kontakt
Rezerwacji zajęć w ramach programu „Przyroda od teorii do praktyki” należy dokonywać bezpośrednio u prowadzącego:
Prowadzący:
- Marek Bartkowski – biolog, Centrum Edukacji Ekologicznej w Brodnicy
- tel.: 508 376 122
Adres zajęć (spichlerz / Centrum Edukacji Ekologicznej):
- Muzeum w Brodnicy – Spichlerz\ ul. Św. Jakuba 1, 87-300 Brodnica\ tel.: 56 495 05 70\ e-mail: sekretariat@muzeum.brodnica.pl
Dla grup spoza Brodnicy warto zaplanować wcześniejszy kontakt (min. 2–3 tygodnie przed planowanym terminem), aby zarezerwować dogodną datę i godzinę.
Możliwość połączenia z innymi atrakcjami Muzeum
Pobyt w Centrum Edukacji Ekologicznej można połączyć z:
- zwiedzaniem zamku krzyżackiego (piwnice zamkowe, wystawy stałe),
- wizytą w Galerii Brama (Brama Chełmińska),
- udziałem w grze miejskiej „Śladami brodnickich zabytków”.
Cennik biletów do obiektów Muzeum w Brodnicy (stan na 2026 r.):
- bilet normalny: 8 zł (jeden obiekt),
- bilet ulgowy: 5 zł (uczniowie, studenci),
- karnet normalny: 20 zł (wszystkie obiekty, ważny w dniu zakupu),
- karnet ulgowy: 10 zł (uczniowie, studenci),
- przewodnik: 30 zł/h,
- lekcje muzealne: opłata ustalana indywidualnie.
Bilety do spichlerza (Centrum Edukacji Ekologicznej), zamku i Bramy Chełmińskiej można kupić również online:
- Spichlerz / Centrum Edukacji Ekologicznej: https://hello-poland.pl/atrakcje/muzeum-w-brodnicy-spichlerz-341
- Zamek: https://hello-poland.pl/atrakcje/muzeum-w-brodnicy-zamek-krzyzacki-342
- Brama Chełmińska: https://hello-poland.pl/atrakcje/muzeum-w-brodnicy-brama-chelminska-134
Podsumowanie – zaplanuj ekologiczną wycieczkę do Brodnicy
Program „Przyroda od teorii do praktyki” w Centrum Edukacji Ekologicznej Brodnica 2026 to kompletna propozycja dla szkół i grup zorganizowanych, które chcą:
- realizować edukację ekologiczną w praktyce,
- pokazać uczniom żywą przyrodę Pojezierza Brodnickiego,
- połączyć naukę z integracją przy ognisku w wyjątkowej, historycznej scenerii.
Jeśli planują Państwo wycieczkę przedmiotową, zieloną szkołę lub jednodniowy wyjazd integracyjny – warto uwzględnić Brodnicę i ofertę Muzeum w Brodnicy.
W sprawie terminów i szczegółów programu prosimy o kontakt z prowadzącym:
Marek Bartkowski, tel. 508 376 122.
Zapraszamy do odkrywania przyrody i historii Brodnicy razem z Centrum Edukacji Ekologicznej!
